Instalacja alarmowa w domu — kiedy ją zaplanować, żeby później nie kuć ścian?

Alarm w nowym domu często trafia na listę rzeczy „do zrobienia później”. Problem pojawia się wtedy, gdy później oznacza już gotowe tynki, pomalowane ściany i brak przewodów w miejscach, w których powinny znaleźć się czujki, manipulator czy sygnalizator.

Najlepszy moment na zaplanowanie instalacji alarmowej przypada znacznie wcześniej niż sam montaż urządzeń. Projekt zabezpieczeń dobrze przemyśleć razem z instalacją elektryczną, zanim ściany zostaną otynkowane. Dzięki temu można przygotować okablowanie nawet wtedy, gdy centrala alarmowa i czujniki zostaną kupione dopiero po przeprowadzce.

Kiedy najlepiej zaplanować alarm w budowanym domu?

Najwygodniej zrobić to na etapie planowania instalacji elektrycznej i innych instalacji niskoprądowych.

Wtedy znamy już układ pomieszczeń, drzwi i okien, możemy przewidzieć miejsce centrali, manipulatorów oraz czujek, a jednocześnie ściany pozostają dostępne do prowadzenia przewodów.

Praktyczna kolejność wygląda więc tak:

1. ustalenie układu drzwi i okien,
2. wybór miejsc wymagających ochrony,
3. zaplanowanie centrali i manipulatorów,
4. rozprowadzenie przewodów,
5. wykonanie tynków i prac wykończeniowych,
6. montaż oraz konfiguracja urządzeń.

Nie oznacza to, że cały system trzeba od razu kupować. Samo przygotowanie przewodów daje możliwość podjęcia ostatecznej decyzji później.

Co trzeba ustalić przed rozprowadzeniem przewodów?

Największym błędem jest potraktowanie alarmu jako kilku przypadkowo rozmieszczonych czujników ruchu.

Dobry projekt zaczyna się od odpowiedzi na pytanie: w jaki sposób ktoś mógłby dostać się do domu?

Trzeba przeanalizować przede wszystkim:

• drzwi wejściowe,
• drzwi tarasowe,
• łatwo dostępne okna parteru,
• okna piwniczne,
• garaż,
• przejście między garażem a częścią mieszkalną,
• większe przeszklenia,
• wejścia od strony ogrodu.

Dopiero później dobiera się miejsca dla czujek ruchu.

Warto również zastanowić się, czy system ma chronić dom tylko wtedy, gdy nikogo w nim nie ma, czy również nocą, gdy mieszkańcy znajdują się w środku.

To prowadzi do zupełnie innego sposobu projektowania instalacji.

Sama czujka ruchu może reagować za późno

Najprostszy alarm może działać dopiero wtedy, gdy intruz wejdzie już do pomieszczenia i zostanie wykryty przez czujkę ruchu.

Alternatywą jest ochrona obwodowa.

Kontaktrony montowane przy drzwiach i oknach pozwalają wykryć ich otwarcie. Dzięki temu system może reagować już przy próbie wejścia do budynku.

Takie rozwiązanie ma jeszcze jedną praktyczną zaletę: pozwala korzystać z alarmu podczas pobytu w domu. Można uzbroić wybrane drzwi i okna, pozostawiając możliwość swobodnego poruszania się wewnątrz budynku.

Dlatego decyzję o kontaktronach najlepiej podjąć jeszcze przed tynkami. Doprowadzenie przewodów do wszystkich okien po zakończeniu prac wykończeniowych będzie znacznie bardziej kłopotliwe.

Gdzie umieścić centralę alarmową?

Centrala nie powinna wisieć w przypadkowym miejscu tylko dlatego, że akurat pozostał tam fragment wolnej ściany.

Najlepiej wybrać miejsce:

• wewnątrz domu,
• niedostępne bezpośrednio dla osoby wchodzącej z zewnątrz,
• pozwalające na wygodne doprowadzenie wszystkich przewodów,
• zapewniające dostęp serwisowy,
• znajdujące się w normalnych warunkach wilgotności i temperatury.

Może to być pomieszczenie techniczne, garderoba, wydzielona część kotłowni albo inne miejsce, do którego intruz nie dotrze natychmiast po otwarciu drzwi.

Trzeba również zapewnić w tym miejscu odpowiednie zasilanie oraz możliwość późniejszego serwisowania systemu.

Materiał zawiera linki afiliacyjne. Możemy otrzymać prowizję za zakup dokonany po przejściu przez taki link. Nie wpływa to na cenę produktu dla kupującego.

Już na etapie planowania można zobaczyć, jak wyglądają dostępne obecnie centrale alarmowe do domu. Nie trzeba wtedy wybierać konkretnego urządzenia, ale łatwiej zorientować się, jak rozbudowane mogą być systemy i ile elementów trzeba przewidzieć.

Manipulator przy wejściu to nie zawsze wystarczające rozwiązanie

Klawiatura lub panel do obsługi alarmu najczęściej znajduje się w pobliżu głównego wejścia. Dzięki temu można szybko rozbroić system po wejściu do domu.

W domu piętrowym warto jednak rozważyć drugi manipulator na piętrze.

Przykład jest prosty. Wieczorem domownicy idą spać i chcą uruchomić ochronę parteru oraz drzwi i okien. Jeżeli jedyny panel znajduje się przy drzwiach wejściowych, trzeba za każdym razem schodzić na dół.

Drugi manipulator w pobliżu sypialni umożliwia wygodne włączanie trybu nocnego.

Przewód do dodatkowego panelu kosztuje niewiele na etapie budowy. Jego dołożenie po wykończeniu klatki schodowej może być znacznie bardziej problematyczne.

Jak zaplanować czujki ruchu?

Czujka nie powinna być umieszczona tam, gdzie akurat najłatwiej doprowadzić przewód.

Jej pozycję trzeba dopasować do układu pomieszczenia i przewidywanego kierunku wejścia intruza. Znaczenie mogą mieć również źródła ciepła, duże przeszklenia, wyposażenie i późniejsza aranżacja wnętrza.

Nie należy więc projektować czujki dokładnie w miejscu, w którym po przeprowadzce stanie wysoka szafa.

Przed wykonaniem przewodów warto mieć przynajmniej orientacyjny projekt mebli w salonie, sypialniach i korytarzu.

Przy wyborze urządzeń można wcześniej porównać czujki ruchu do instalacji alarmowych. Dostępne są między innymi klasyczne czujki PIR oraz konstrukcje wykorzystujące więcej niż jedną metodę detekcji. Dobór konkretnego rozwiązania powinien jednak wynikać z warunków w pomieszczeniu, a nie tylko z ceny.

Alarm przewodowy czy bezprzewodowy?

W nowo budowanym domu instalacja przewodowa ma jedną ogromną przewagę: przewody można schować wtedy, gdy wykonanie tego jest proste.

Po położeniu tynków ta przewaga znika.

Systemy bezprzewodowe dobrze sprawdzają się przede wszystkim w już wykończonych budynkach, ponieważ pozwalają ograniczyć kucie i prowadzenie nowych przewodów.

W nowym domu nie trzeba jednak traktować wyboru jako „albo przewodowy, albo bezprzewodowy”.

Można przygotować instalację przewodową w najważniejszych miejscach, pozostawiając możliwość późniejszego rozszerzenia systemu urządzeniami bezprzewodowymi.

To szczególnie rozsądne, gdy na etapie budowy nie wiadomo jeszcze, czy za kilka lat pojawi się dodatkowy garaż, altana, ogród zimowy albo inne miejsce wymagające ochrony.

Czy prowadzić przewody do wszystkich okien?

Jeżeli budżet na etapie budowy na to pozwala, przygotowanie przewodów daje znacznie większą elastyczność niż późniejsza próba ich dokładania.

Nie oznacza to, że przy każdym oknie od razu musi znaleźć się czujnik.

Można wykonać samo okablowanie i zdecydować później, które punkty zostaną wykorzystane.

Szczególnie warto rozważyć przewody przy:

• drzwiach tarasowych,
• oknach na parterze,
• oknach łatwo dostępnych z dachu garażu lub tarasu,
• drzwiach wejściowych,
• bramie garażowej,
• przejściu z garażu do domu.

Przy dużej liczbie przeszkleń koszt samych urządzeń może rosnąć, dlatego przygotowanie przewodów i późniejsze etapowanie systemu często jest rozsądniejsze niż całkowita rezygnacja z instalacji.

Nie zapominaj o sygnalizatorze zewnętrznym

Syrena zamontowana na elewacji wymaga odpowiedniego miejsca i doprowadzenia przewodów.

Jeżeli przypomnimy sobie o niej dopiero po wykonaniu elewacji, instalator może stanąć przed wyborem: widoczny przewód albo dodatkowe prace.

Dlatego miejsce sygnalizatora dobrze ustalić, zanim elewacja zostanie ukończona.

Można też wcześniej sprawdzić, jakie sygnalizatory zewnętrzne do systemów alarmowych są dostępne i jak różnią się konstrukcją.

Co poza włamaniem może wykrywać instalacja alarmowa?

Przygotowanie infrastruktury alarmowej daje możliwość wykorzystania centrali do czegoś więcej niż wykrywania intruza.

W zależności od wybranego systemu można do niego podłączać urządzenia wykrywające między innymi:

• dym,
• podwyższony poziom tlenku węgla,
• zalanie,
• otwarcie drzwi i okien,
• ruch w wybranych strefach.

Dzięki temu instalacja zabezpieczeń może stać się częścią szerszego systemu informującego o problemach w domu.

Przykładem jest pomieszczenie techniczne, pralnia albo kuchnia. W tych miejscach przydatny może być czujnik zalania, który ostrzega o pojawieniu się wody tam, gdzie nie powinna się znaleźć.

Nie oznacza to jednak, że każdą funkcję trzeba od razu integrować z centralą. Szczególnie w przypadku ochrony przeciwpożarowej czy detekcji tlenku węgla urządzenia trzeba dobierać zgodnie z ich przeznaczeniem i wymaganiami konkretnego budynku.

Czy alarm można zaplanować dopiero po wybudowaniu domu?

Można. Trzeba tylko liczyć się z ograniczeniami.

W gotowym domu rozwiązaniem może być:

• instalacja bezprzewodowa,
• wykorzystanie istniejących tras kablowych,
• prowadzenie przewodów w miejscach niewidocznych,
• częściowe wykonanie systemu przewodowego i uzupełnienie go elementami radiowymi.

Nie warto więc rezygnować z alarmu tylko dlatego, że dom jest już wykończony.

Różnica polega na tym, że podczas budowy mamy znacznie większą swobodę wyboru.

Błąd, który wychodzi dopiero po przeprowadzce

Wyobraźmy sobie dom piętrowy z garażem, dużymi drzwiami tarasowymi i czterema oknami na parterze.

Podczas budowy właściciel stwierdza, że alarm zamontuje kiedyś, więc nie wykonuje żadnych przewodów.

Po przeprowadzce dochodzi do wniosku, że chciałby:

• kontaktrony w drzwiach i oknach,
• czujki na parterze,
• manipulator przy wejściu,
• drugi panel na piętrze,
• sygnalizator na elewacji,
• czujnik zalania w pomieszczeniu technicznym.

Każdy z tych punktów jest możliwy do wykonania.

Problem polega na tym, że trzeba już dopasować instalację do gotowego domu.

Gdyby przewody zostały przygotowane przed tynkowaniem, można byłoby pozostawić je niewykorzystane przez rok czy dwa i zamontować urządzenia dopiero wtedy, gdy pojawi się na to budżet.

Co przygotować nawet wtedy, gdy alarm kupisz dopiero później?

Jeżeli decyzja o konkretnym systemie jeszcze nie zapadła, przed tynkami dobrze przynajmniej omówić z instalatorem możliwość przygotowania:

• miejsca na centralę,
• zasilania centrali,
• przewodów do czujek ruchu,
• przewodów do drzwi i okien,
• miejsca na manipulator przy wejściu,
• przewodu pod dodatkowy manipulator na piętrze,
• przewodu do sygnalizatora zewnętrznego,
• tras umożliwiających późniejszą rozbudowę.

Do tego dochodzi odpowiednie zaplanowanie przebiegu instalacji względem przewodów energetycznych.

Nie warto natomiast samodzielnie dobierać liczby żył, przekrojów czy sposobu wykonania wyłącznie na podstawie przypadkowego schematu znalezionego w internecie. Konkretne wymagania zależą od urządzeń i projektu systemu, dlatego ostateczne rozwiązanie powinno być dopasowane do wybranego systemu oraz budynku.

Najpierw projekt, urządzenia mogą poczekać

Najlepszy moment na myślenie o alarmie przypada przed tynkami, podczas projektowania elektryki i instalacji niskoprądowych.

Nie trzeba wtedy kupować centrali, kilkunastu czujników i sygnalizatora. Znacznie ważniejsze jest przewidzenie miejsc, do których później trudno będzie doprowadzić przewody.

Jeśli budżet jest napięty, rozsądny plan może wyglądać tak: najpierw projekt i okablowanie, później podstawowy zestaw alarmowy, a następnie rozbudowa o ochronę kolejnych okien, czujniki techniczne czy dodatkowe strefy.

Koszt przygotowania niewykorzystanego dziś przewodu może okazać się niewielki w porównaniu z poprawkami wykonywanymi już po tynkowaniu, malowaniu i urządzeniu domu.

Dlatego decyzję „czy montujemy alarm?” można odłożyć. Decyzji „czy przygotowujemy dom pod alarm?” lepiej nie zostawiać do momentu, gdy wszystkie ściany będą już gotowe.